Trong hệ thống kiểm soát nhiễm khuẩn của bệnh viện, chỉ thị sinh học (Biological Indicator – BI) được xem là tiêu chuẩn vàng để xác nhận hiệu quả của quy trình tiệt khuẩn.
Khác với các phương pháp kiểm tra khác, BI chứa bào tử vi khuẩn có sức đề kháng cao nhất với tác nhân tiệt khuẩn. Nếu chu trình tiệt khuẩn có thể tiêu diệt được các bào tử này, có thể suy luận rằng các vi sinh vật gây bệnh khác cũng đã bị tiêu diệt.
Hai chủng bào tử thường được sử dụng trong BI:
• Geobacillus stearothermophilus → dùng cho tiệt khuẩn hơi nước, Hydrogen Peroxide/Plasma
• Bacillus atrophaeus → dùng cho tiệt khuẩn Ethylene Oxide (EO)
Theo khuyến cáo của WHO, CDC và AAMI ST79, chỉ thị sinh học cần được sử dụng để:
✔ Kiểm soát định kỳ hiệu quả tiệt khuẩn
✔ Kiểm tra các chu trình tiệt khuẩn quan trọng
✔ Xác nhận an toàn của dụng cụ trước khi đưa vào sử dụng lâm sàng
Vì sao mỗi phương pháp tiệt khuẩn cần một loại BI khác nhau?
Mỗi công nghệ sử dụng tác nhân tiệt khuẩn khác nhau, vì vậy cần lựa chọn vi sinh vật có khả năng kháng cao nhất với tác nhân đó để tạo ra thử thách sinh học nghiêm ngặt cho chu trình tiệt khuẩn.
1. Kiểm soát tiệt khuẩn hơi nước
Tiệt khuẩn hơi nước là phương pháp phổ biến nhất tại CSSD, nhờ: Hiệu quả diệt khuẩn cao. Chu trình ổn định (121°C hoặc 132–134°C). Phù hợp với đa số dụng cụ phẫu thuật
-> BI cho phương pháp này sử dụng Geobacillus stearothermophilus, do bào tử của vi khuẩn này có khả năng kháng nhiệt ẩm rất cao.
Hiện nay có nhiều loại BI cho tiệt khuẩn hơi nước với thời gian đọc kết quả khác nhau.
- BT222 cho kết quả sau khoảng 1 giờ, thường được sử dụng để xác nhận chu trình tiệt khuẩn trong ngày.
- BT224 cho kết quả sau khoảng 20 phút, giúp xác nhận chu trình nhanh hơn, phù hợp với các cơ sở y tế cần quay vòng dụng cụ nhanh.
- BT225 là hệ thống BI cho kết quả gần như tức thì (khoảng 7 giây), cho phép xác nhận hiệu quả tiệt khuẩn ngay sau khi chu trình kết thúc.
Các BI đọc nhanh sử dụng công nghệ phát hiện enzyme của bào tử vi khuẩn. Nếu bào tử còn sống, enzyme sẽ phản ứng với môi trường và tạo ra tín hiệu huỳnh quang, giúp hệ thống phát hiện kết quả sớm.
-> Đối với các công nghệ BI tức thì, hệ thống có thể phát hiện dấu hiệu sinh học của bào tử ngay sau chu trình tiệt khuẩn, đặc biệt hữu ích trong các tình huống cấp cứu cần quay vòng dụng cụ nhanh.
2. Kiểm soát tiệt khuẩn Plasma Hydrogen Peroxide
Tiệt khuẩn plasma sử dụng hydrogen peroxide ở trạng thái plasma, có khả năng phá hủy: Protein, DNA, Màng tế bào vi sinh vật
Phương pháp này thường áp dụng cho: Thiết bị nhạy cảm với nhiệt, Nội soi, Dụng cụ có cấu trúc phức tạp.
BI cho plasma cũng sử dụng Geobacillus stearothermophilus.
Trong thực tế, các BI plasma có nhiều mức thời gian đọc khác nhau:
- BT96 cho kết quả khoảng 30 phút, thường được sử dụng để kiểm soát chu trình plasma thông thường.
- BT98 cho kết quả khoảng 5 phút, phù hợp cho nội soi và các thiết bị cần quay vòng nhanh.
Việc sử dụng BI đọc nhanh giúp CSSD phát hiện lỗi tiệt khuẩn sớm mà không làm gián đoạn hoạt động lâm sàng.
3. Kiểm soát tiệt khuẩn Ethylene Oxide (EO)
Tiệt khuẩn EO sử dụng khí Ethylene Oxide, có khả năng alkyl hóa protein và DNA của vi sinh vật.
Phương pháp này thường dùng cho: Thiết bị nhựa, Catheter, Vật liệu nhạy cảm với nhiệt.
BI cho EO sử dụng Bacillus atrophaeus, với thời gian đọc khoảng 4 giờ (BT110), phù hợp với đặc điểm chu trình EO vốn kéo dài nhiều giờ.
Vì sao BI đọc nhanh ngày càng quan trọng?
Trước đây, BI truyền thống cần 24–48 giờ để đọc kết quả, dẫn đến nhiều khó khăn:
• Dụng cụ phải cách ly chờ kết quả
• Tăng số lượng bộ dụng cụ cần đầu tư
• Nếu chu trình thất bại có thể phát hiện quá muộn
Sự ra đời của BI đọc nhanh và BI kết quả tức thì giúp giải quyết các vấn đề này.
Lợi ích chính:
✔ Phát hiện lỗi tiệt khuẩn ngay sau khi chu trình kết thúc
✔ Tăng tốc độ quay vòng dụng cụ
✔ Giảm áp lực cho CSSD
✔ Tăng an toàn cho người bệnh
➡ Chỉ thị sinh học không chỉ là công cụ kiểm tra, mà là yếu tố cốt lõi trong hệ thống đảm bảo chất lượng tiệt khuẩn của bệnh viện. Và với các công nghệ mới như BI đọc kết quả tức thì, CSSD có thể quản lý tiệt khuẩn nhanh hơn, chính xác hơn và an toàn hơn giúp dụng cụ có thể sử dụng ngay.
->
Nếu Quý Anh/Chị đang quan tâm và cần tư vấn chi tiết chỉ thị sinh học phù hợp với máy ủ đọc cho đơn vị mình, vui lòng kết nối với Dương Gia qua 093 955 6666 để được hỗ trợ.